S 814

A.D. 963 x 975. King Edgar to the church of Winchester; restoration of 40 hides (cassati) at Alresford, Hants. Latin.

Archive: Winchester, Old Minster

MSS: BL Add. 15350, 10v-11r (s. xii)

Printed: K 601; Thorpe, pp. 257-9; B 1150; Pierquin, Recueil, pt 4, no. 34.

Comments: Finberg, ECW, no. 111, authentic, cf. pp. 237-41, probably drafted at Winchester with Edgar's knowledge, but not formally promulgated; John 1965, esp. pp. 413-14; Hart 1970/1, p. 14 n. 3, p. 25 (no. 15), authentic; Keynes 1992, p. 86 n. 137, spurious, cf. S 375..

Notes: S 814-19, 821-7 are renewals or confirmations of Winchester estates. All lack a dating clause and a witness-list, and it is evident from the cartulary that they have been reduced to a single long composite document. The original order of texts is S 821, 817, 825, 814, 819, 824, 826, 823, 815, 822, 816, 818.

Freols Boc to Alresforda .

Cum sacræ auctoritatis doctrina nos veridica sedulo ammoneat exortatione . ut non solum activæ visibilibus religiose conversando . sanctisque proficiendo virtutibus carismatis dono perfusi decentissime perfruamur . verum etiam contemplativæ invisibilia vitæ toto mentis conamine partim a recidivis semoti libentissime cum puro tranquilloque animi intuitu contemplando amplectemur dicens . 'Cuncta quæ videntur temporalia sunt quæ autem non videntur æterna' 1 .

ego Eadgar . Christi annuente clementi tocius Albionis basileus his recidivis practicæ vitæ possessiunculis æterna theoricæ emolumenta lucrando mercari desiderans . quoddam rus a supradicta Wintoniensi æcclesia injusta quondam a philargiriis abstractum rapina Aðelwoldo . obtinente presule ab illo qui injuste possederat justo arripiens judicio trinitati referendæ ejusque apostolis Petro et Paulo humillima reddens restituo devotione . XL . videlicet cassatos loco qui celebri Alresford . nominatur vocabulo .

Nam rex religiosus Cynewalh nuncupatus . a Birino pontifice fidei sacramentis imbutus . idem rus in christianæ religionis exordio prefatæ Dei æcclesiæ magna animi largitus est devotione . Hoc idem Ecgbirct regali fretus stemmate nova territorii consolidavit cartula .

Quidam aliquando prædictæ pontifex basilicæ a notis Denewulf nuncupatus cuidam propinquorum suorum Ælfred vocitato . eatenus cum consensu æcclesiasticæ familiæ accommodavit . ut annis singulis censum tocius telluris vita comite ritæ persolveret . Is equidem insipiens adulterans stuprum propriam religiose pactatam abominans . scortam diligens libidinose commisit . Quo reatu omni substantia peculiali recte privatus est . et prefatum rus ab eo abstractum rex huius patriæ suæ ditioni avidus devenire injuste optavit . Cujus aviditati presul supra dictus minime consentiens . datis centum viginti auri mancusis . predictam tellurem ad usus presulum satisfaciendo æcclesiæ Dei restituit . Succedente itaque tempore supradicti adulterii et scelerati filius . falso dicens esse sibi naturale suo injuste subiciens dominio ab æcclesia Dei presumptuosus arripuit hereditariamque cartulam novis litterarum apicibus rege Eadredo cum animæ suæ consentiente periculo . demonis instinctu fascinatus edidit . Quæ igitur cartula et omnes qui ei ausu consenserint temerario in domini maledictione permaneant et nullo umquam tempore ad aliquam utilitatem perveniat . Vetus namque et hec nova quam edidi cartula jugiter Christi omniumque judicio fidelium incolumis prevaleat adulterina quam prædixi cartula æterna dampnatione ad nichilum redacta et imperpetuum anathematizata .

Si quis igitur hanc nostram largifluam augere voluerit donationem . augeat ejus dominus et vitam et prosperitatem hic et in futuro . Qui autem lenocinante diabolo fastu superbiæ inflatus . nostra violare vel minuere presumpserit statuta in domini maledictione permaneat . et a sanctæ Dei æcclesiæ consortio sanctorumque omnium contubernio privatus . æterna misellus dampnetur miseria nisi resipiscens satisfaciendo restituerit quod in domini possessione violare præsumpsit .